ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΥΛΗΣ


Τα δύο τρίτα της παραγωγής χαρτιού βασίζονται σήμερα σε παρθένες πρώτες ύλες που προέρχονται από το ξύλο, δηλ. από δέντρα. Το ποσοστό ανακύκλωσης χαρτιού σε παγκόσμιο επίπεδο έχει ανέλθει στο 30%με ανοδικές τάσεις κυρίως στις βιομηχανικές χώρες. Σε πολύ μικρό, όμως, ποσοστό χρησιμοποιούνται για την παραγωγή χαρτιού και πρώτες ύλες που προέρχονται από διάφορα φυτά (φύκια, άχυρα, ρύζι, πάπυρος κλπ). Η κοπή παρθένων δασών για την παραγωγή χαρτιού δεν είναι, όπως παλιότερα, μια συνηθισμένη πρακτική. Τα δέντρα που χρησιμοποιούνται σήμερα για την παραγωγή χαρτιού είτε προέρχονται από ελεγχόμενη διαχείριση δασών είτε, κυρίως καλλιεργούνται. Όμως, συνεχίζεται η καταστροφή παρθένων ή σημαντικών δασών μα σκοπό την αντικατάσταση τους από καλλιέργειες επιλεκτικών δέντρων που αναπτύσσονται πολύ γρήγορα (ευκάλυπτοι, λεύκες κλπ). Τα τεχνητά "δάση" αποτελούν, όπως, μια μονοκαλλιέργεια που καμία σχέση δεν έχει με την ποικιλότητα φυτών και ζώων που συνθέτουν ένα πραγματικό δάσος . Η ίδια η καλλιέργεια ταχέως αναπτυσσόμενων δέντρων συνεπάγεται όλες τις αρνητικές για το περιβάλλον επιπτώσεις που έχει η σύγχρονη αγροχημική καλλιέργεια :χρήση μεγάλων ποσοτήτων χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, εξάντληση και ερημοποίηση των εδαφών, ελαχιστοποίηση της βιοποικιλότητας. Η κοπή των δέντρων και η μεταφορά των κορμών γίνεται συνήθως με βαριά μηχανήματα και οχήματα τα οποία συμπιέζουν το έδαφος, προκαλούν σημαντική ηχητική ενόχληση αλλά και προκαλούν εκτεταμένες ζημιές σε φυτά και δέντρα ακόμη και μέσα στα ελεγχόμενα δάση, σε δάση δηλ. όπου γίνεται επιλεκτική κοπή δέντρων ώστε να αναπαράγονται με φυσικό τρόπο. Επιπλέον, στα κανονικά δάση τα δέντρα και το άλλο φυτικό υλικό που πεθαίνει αποτελεί πηγή τροφής και καταφύγιο για πολλές μορφές ζωής :έντομα, μικροοργανισμούς, πουλιά και άλλα ζώα. Η έλλειψη τέτοιων "καταφυγίων" μειώνει την βιοποικιλότητα του δάσους.

ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Μετά τη μεταφορά των πρώτων υλών στο χώρο του εργοστασίου, οι πρώτες ύλες θα υποστούν προεπεξεργασία μέχρι τη μετατροπή τους αρχικά σε χαρτοπολτό και στη συνέχεια σε χαρτί. Οι εγκαταστάσεις των βιομηχανιών χαρτοπολτού και χαρτιού καταλαμβάνουν συνήθως πολύ μεγάλη έκταση, ενώ φιλοξενούν, επίσης, μεγάλο αριθμό προσωπικού με ότι αυτό συνεπάγεται (παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων λυμάτων, απορριμμάτων, κίνηση μεγάλου αριθμού ελαφριών και βαριών οχημάτων).Συνήθως, τα εργοστάσια παραγωγής χαρτοπολτού και χαρτιού έχουν μεγάλη δυναμικότητα και χρειάζονται μεγάλες ποσότητες πρώτων υλών αποθηκευμένες στο χώρο παραγωγής ή σε κοντινές αποθήκες. Αυτές οι ποσότητες μπορεί να αποτελούν πηγές ρύπανσης ή ασθενειών, ιδιαίτερα όταν βρίσκονται μέσα σε δασικές περιοχές. Στις βιομηχανίες αυτές λειτουργεί σημαντικός εξοπλισμός. Κατά συνέπεια απαιτείται εφαρμογή κανονισμών και στάνταρτς για τα θέματα θορύβου, ρύπανσης της ατμόσφαιράς και των νερών, παραγωγής αποβλήτων και παραπροϊόντων, αλλά και μείωσης των κινδύνων πυρκαγιών, ώστε να προστατεύεται το περιβάλλον, η υγεία και η ασφάλεια των εργαζομένων αλλά και των περιοίκων. Το ξύλο θα υποστεί μηχανική ή υδραυλική προεπεξεργασία πριν τη μετατροπή του σε χαρτοπολτό. Εκτός από τις ίνες που είναι απαραίτητες για την παραγωγή του χαρτοπολτού και του χαρτιού, απαιτείται επίσης ένας πολύ μεγάλος αριθμός χημικών ουσιών- πάνω από 200 χημικά είναι διαθέσιμα σήμερα για την παραγωγή χαρτιού. Η παραγωγή χαρτιού είναι εφικτή μόνο μετά την πολτοποίηση των ινών, κάτι που συνεπάγεται κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων νερού και ενέργειας. Ανάλογα με τη μέθοδο που χρησιμοποιείται παράγονται παραπροϊόντα (π.χ.λιγνίνη με τη μέθοδο της χημικής πολτοποίησης) αλλά και απόβλητα, σε ορισμένες περιπτώσεις εξαιρετικά τοξικά. Με την πολτοποίηση των ινών προκύπτει χαρτί που κανονικά έχει υποκίτρινο ή και καφέ χρώμα. Ο πολτός που χρησιμοποιείται στη συσκευασία μπορεί να μη λευκανθεί. Αλλά για τις υπόλοιπες χρήσεις, ο χαρτοπολτός θα υποστεί λεύκανση. Στη μέθοδο της χημικής πολτοποίησης χρησιμοποιείται χλώριο, υποχλωριώδες νάτριο ή οξείδιο του χλωρίου. Η χρήση αυτών των χημικών έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση στα απόβλητα οργανικών ενώσεων του χλωρίου, χημικών ουσιών δηλαδή που είναι από τις πιο τοξικές. Τέτοιες τοξικές χημικές ενώσεις είναι για παράδειγμα οι διοξίνες, τα φουράνια κλπ. Στη μέθοδο της μηχανικής πολτοποίησης χρησιμοποιείται υπεροξείδιο του υδρογόνου ή του νατρίου. Η λεύκανση με οξυγόνο αποκτάει όλο και μεγαλύτερη σημασία για τη μείωση της χρήσης χλωρίου και τον περιορισμό της τοξικότητας των αποβλήτων. Η παράγωγή χαρτιού από χαρτοπολτό μπορεί να γίνεται στην ίδια βιομηχανική εγκατάσταση αλλά μπορεί να γίνεται και σε άλλη. Πριν ο πολτός μεταφερθεί σε άλλη εγκατάσταση πρέπει να υποστεί προεπεξεργασία, όπως π.χ. ανάμιξη με άλλους χαρτοπολτός διαφορετικής ποιότητας, προσθήκη χημικών που βελτιώνουν την απόδοση του πολτού (φίλερς), ξήρανση και μηχανική πραεπεξεργασία. Κάθε ποιότητα χαρτιού έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και απαιτεί διαφορετικό τύπο επεξεργασίας. Το χαρτί και τα προϊόντα του χρησιμοποιούνται σήμερα σε όλο και μεγαλύτερες ποσότητες. Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του χαρτιού καταλήγει ακόμη στα σκουπίδια παρά την ανάπτυξη προγραμμάτων ανακύκλωσης χαρτιού στις βιομηχανικές χώρες. Οι κύριες χρήσεις του χαρτιού είναι σήμερα:

α) για ενημέρωση : εφημερίδες, περιοδικά, βιβλία, τετράδια 46%

β) για συσκευασία :χαρτί για συσκευασία, χαρτοκιβώτια 37%

γ) χαρτόνια 9%

δ) βιομηχανικό χαρτί : για τσιγάρα, φίλτρα, χρημ/οικονομικά 3%

ε) tissues : χαρτί τουαλέτας, κουζίνας, χαρτομάντιλα, χαρτοπετσέτες.

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

Το χαρτί μέχρι να φτάσει στον καταναλωτή έχει διανύσει τεράστιες αποστάσεις. Πιθανώς, το δέντρο κόπηκε στον Καναδά, έγινε χαρτί στις Η.Π.Α. , ταξίδεψε σε ρολά στην Ευρώπη και εκτυπώθηκε σε ένα τυπογραφείο πριν φτάσει στο χέρι του καταναλωτή στην Ελλάδα. Αλλά και μετά τη χρήση του, το χαρτί θα γίνει σκουπίδι και θα μεταφερθεί στις χωματερές ή σε κάποιο σκουπιδότοπο. Αλλά και μέσα στο χώρο παραγωγής γίνονται σημαντικές μετακινήσεις και μεταφορές, αφού η παραγωγή στις περισσότερες βιομηχανίες χαρτοπολτού και χαρτιού ξεπερνάει συχνά τους 500 τόνους την ημέρα. Οι μεταφορές, όπως είναι γνωστό, συμβάλλουν σημαντικά στην όξυνση των περιβαλλοντικών προβλημάτων τόσο σε τοπικό επίπεδο όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Η κατανάλωση ορυκτών καυσίμων και οι εκπομπές καυσαερίων επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα και συμβάλλουν στην αλλαγή του αστικού αλλά και του παγκόσμιου κλίματος. Περιοχές με μεγάλη κυκλοφορία οχημάτων εμφανίζουν όχι μόνο μεγαλύτερη ρύπανση αλλά και διαφορετικό μικροκλίμα σε σχέση με άλλες πιο ήσυχες περιοχές. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι σε περιοχές με μεγάλη κίνηση οχημάτων υπάρχει μια διαφορά θερμοκρασίας που μπορεί να φθάσει τους 8-10 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με περιοχές όπου υπάρχει ελάχιστη κίνηση οχημάτων. Σ’όλα αυτά τα θέματα, που συνθέτουν το περιβαλλοντικό πρόβλημα της παραγωγής χαρτιού, έρχονται να προστεθούν αυτά που σχετίζονται με τη κατανάλωση και τη γρήγορη μετατροπή των προϊόντων χαρτιού σε "άχρηστα προϊόντα", σε σκουπίδια. Η ανάγνωση μιας εφημερίδας, ενός περιοδικού, η χρησιμοποίηση ενός χαρτιού περιτυλίγματος ή ενός χαρτοκιβωτίου κλπ είναι η αρχή για τη μετατροπή του χαρτιού σε απόρριμμα. Μετά από τη χρήση του - και συνήθως τη μία χρήση του - το χαρτί καταλήγει στα σκουπίδια. Η αύξηση της κατανάλωσης χαρτιού έχει κατά συνέπεια ως αποτέλεσμα την παραγωγή περισσότερων σκουπιδιών. Η συλλογή και η διάθεση των χαρτιών ως απορριμμάτων, η ανάγκη δέσμευσης χώρων για τη δημιουργία σκουπιδότοπων ή έστω σωστά οργανωμένων χώρων υγειονομικής ταφής απορριμμάτων, η ρύπανση του εδάφους, των νερών και του αέρα είναι περιβαλλοντικά προβλήματα που σχετίζονται με την διαχείριση του χαρτιού μετά τη χρήση του, στο τέλος του κύκλου ζωής του. Ας μην ξεχνάμε ότι το χαρτί είναι το 20%των σκουπιδιών μας στην Ελλάδα, ενώ σε άλλες χώρες ξεπερνάει και το 30% των αστικών απορριμμάτων.


Προηγούμενη Σελίδα        http://anakyklosi.idx.gr        Προηγούμενη Σελίδα
Advertised by Ati Advertising on www.idx.gr